ไวโอลินของไอน์สไตน์ (Einstein's Violin)  โจเซฟ  อีเกอร์  เขียน  จิตราภรณ์  ตันรัตนกุล  แปล  สำนักพิมพ์มติชน  ๒๕๕๐

ภารกิจอันถือเป็นสุดยอดความใฝ่ฝันของบรรดานักฟิสิกส์สมัยใหม่  ได้แก่การผนวกรวมทฤษฎีสำคัญสองอย่างคือ  ควอนตัมฟิสิกส์กับทฤษฎีสัมพัทธภาพของ  อัลเบิร์ต  ไอน์สไตน์   ผ่านการค้นคว้าทดลองล้ำสมัยตลอดหลายทศวรรษ  เพื่อประสานองค์ความรู้มหัศจรรย์ขึ้นมา    ดุจการตามหาจอกศักดิ์สิทธิ์ของเหล่าอัศวินยุโรปยุคกลาง  กระทั่งเมื่อมีบทความรายงานเกี่ยวกับทฤษฎีของ  เอ็ดเวิร์ด  วิตเท่น  นักฟิสิกส์แห่งมหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน  ผู้นำเสนอ  M-theory  ซึ่งมีหลายนัยยะ เป็นแต่มักใช้แทนความหมายอย่างย่อของคำว่า  Membrane หรือ  แผ่นเยื่อบาง ๆ  โดยต่อยอดความรู้จากทฤษฎีซูเปอร์สตริง  ซึ่งอธิบายอนุภาคมูลฐานว่ามีลักษณะคล้ายเส้น  ทฤษฎีเอ็มถือเป็นเชื้อปะทุสู่ห้วงยามของการปฏิวัติทางฟิสิกส์อีกครั้ง  เพื่อนำไปสู่  "ทฤษฎีสุดยอด"  ในอนาคตข้างหน้า    

ปัญหารูรั่วของชั้นโอโซน ฝนกรด โลกร้อนขึ้นจากภาวะเรือนกระจก การสูญเสียพื้นที่ป่าไม้และความหลากหลายทางชีวภาพ...ฯลฯ  ปรากฏการณ์อันแสดงถึงการเสียสมดุล อย่างรุนแรงของระบบนิเวศโลกเหล่านี้เกิดขึ้นพร้อมๆกับเหตุการณ์สำคัญ 2 ประการคือ การล่มสลายของอุดมการณ์สังคมนิยมแบบเก่าและการที่พลังแห่งกลไกตลาดของระบบทุนได้ก้าวสู่จุดสูงสุดในห้วงประวัติศาสตร์ ...ดูเหมือนว่าโลกอนาคตจะปราศจากวิถีทางเลือกอื่นนอกเหนือไปจากเส้นทางแห่งทุนนิยมอุตสาหกรรมเสียแล้ว

ละคร "สงครามนางฟ้า" ที่กำลังฉายอยู่ในขณะนี้ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับชีวิตของแอร์โฮสเตส (พนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน) และนักบินในแง่มุมต่างๆ พล็อตของละครเรื่องนี้มีประเด็นเกี่ยวกับการชิงรักหักสวาท เช่นละครทั่วๆ ไป ที่มีการสมมุติชีวิตของบุคคลในอาชีพต่างๆ  ในทุกๆ มิติ โดยเฉพาะด้านความสัมพันธ์ รวมทั้งการชิงรักหักสวาท

ละครเรื่องนี้ ตกเป็นจำเลยของสังคม นับตั้งแต่สหภาพการบินไทย ออกมาร้องเรียนกระทรวงวัฒนธรรม ว่าเป็นการทำลายภาพลักษณ์ของวิชาชีพพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน  ขัดต่อจริยธรรมและศีลธรรมอันดีงาม ทำให้สังคมและเยาวชนเข้าใจคลาดเคลื่อนและดูหมิ่นผู้ประกอบวิชาชีพนี้

บทที่๙
ต้อเช้าโยเกิร์ตเย็นคลาร์สเบิร์ก

ผมพบกับต้อครั้งแรกที่หน้าร้านพลังบุญ แถบทุ่งบางกะปิ ตอนนั้นผมกับแก่อยู่อาศรมแล้ว และอาศรมเป็นลูกค้าประจำของพลังบุญ เรียกว่ามาซื้อข้าวของเครื่องใช้กันที่นั่นทุกเดือนเลยทีเดียว คราวนั้นผมกับแก่ติดรุมาเที่ยวด้วย หลังจากกินข้าวกินปลาเสร็จแล้วก็เดินออกมาสูบบุหรี่กัน เจอต้อเดินสวนมาพอดี ไม่รู้ทำไมต้องเรียกว่าเดินสวนกัน ทำไมไม่เรียกว่าเดินไร่หรือเดินนากันบ้างก็ไม่รู้ ต้อกับแก่รู้จักกัน เพราะเคยทำกิจกรรมอยู่ชมรมเดียวกันคือชมรมศึกษาปัญหาแหล่งเสื่อมโทรม ซึ่งเด็กกิจกรรมในรามรียกสมาชิกชมรมนี้ว่าเด็กเสื่อมบ้าง เด็กสลัมบ้าง ทั้งสองทักทายโอภาปราศรัยกัน พอจับใจความได้ว่า แก่บอกว่าทำเกษตรอยู่ที่อาศรม ส่วนต้อกำลังสนใจเรื่องกินมังสะวิรัติแกล้มเหล้าและเบียร์ โดยมีพี่พจ (พจนา จันทรสันติ) เป็นรูปรอยของวีรบุรุษในดวงใจอยู่ ส่วนการประกอบอาชีพไม่ชัดเจน แต่ฟังคล้าย ๆกับว่าแวะเวียนไปสวนฝากฟ้าของพี่อูฐเป็นระยะ แบบเป็นมารไปผจญเพื่อสร้างบารมีให้พี่อูฐเป็นช่วง ๆ อะไรทำนองนี้ 

ไอรีนี่ รอคเวล
แปลโดย ณัฐฬส วังวิญญู

จากหนังสือ "สู่ชีวิตอันอุดม" พระนัท ฮัน ส.ศิวรักษ์ แปลและเรียบเรียง

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสืออ่านยากเล่มหนึ่ง แต่เป็นหนังสือที่ลุ่มลึกมาก หากเข้าใจ จะช่วยให้การปฏิบัติธรรม หรือ การดำเนินชีวิตเป็นไปอย่างเข้าใจ ให้พ้นจากทุกข์และมีความสุข ปลดปล่อยตัวเองจากข้อจำกัดทั้งหลาย

ผมอาศัยเทียบเคียงกับหลากหลายเรื่องราวที่ได้เรียนรู้มา หวังว่า เมื่อเทียบเคียงกับความรู้ร่วมสมัยเหล่านี้ อาจเป็นช่องทางให้เข้าใจเรื่องราวในหนังสือนี้ได้ง่ายขึ้น เพราะภาษาที่ใช้ โดยเฉพาะในภาษาไทย อาจารย์สุลักษณ์ แปล อย่างใช้ภาษารุ่นเก่าพอควร แต่ก็แปลได้อย่างไพเราะลุ่มลึกมาก เพียงได้อ่านถ้าเข้าใจ ก็ได้อรรถภาษาอันหาได้ยากจากงานร่วมสมัยแล้ว สำหรับท่านที่อ่านสนุกและเข้าใจ ก็คงสมกับที่ผู้เขียนได้ตั้งใจเขียนงานชิ้นนี้ หากไม่เป็นเช่นนั้น ก็ขออภัย เพราะมันไม่ใช่เรื่องง่ายเลยจริง ๆ

ฉันพอเข้าใจคำสอนของชาวพุทธที่ว่าปัจจุบันเป็นเวลาอันประเสร็จสุด  แต่ก็เห็นว่าการแกะรอย ตนเองเข้าไปในอดีตอย่างมีสติเป็นเครื่องช่วยให้เรา เผชิญหน้ากับปัจจุบันอย่างคนที่มีภูมิคุ้มกัน   หลังกลับจากค่ายดงหนองหลวง  ฉันพบว่าบางอย่างภายในตัวเองเปลี่ยนไป  ในหัวเต็มไปด้วยคำถาม  การขบคิดและมีแรงบางอย่างที่ผลักดันให้เดินหน้าหาคำตอบอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย  หลายคนเรียกแรงชนิดนี้ว่า  วิญญาณกบฏ มันผลักดันให้เราตั้งคำถามและแสวงหาคำตอบ   ฉันกลับจากค่ายตามกำหนด   เล่าเรื่องค่ายให้แม่และเตี่ยฟัง  กลับบ้านได้หลายวันแล้วแต่ดูเหมือนเรื่องที่เล่ายังไม่มีทีท่าจะจบลงง่ายๆ   เวลานั้น ฉันรู้สึกเหมือนหัวใจตัวเองได้ติดปีก  มันอยากจะบินออกไปค้นหาคำตอบให้กับคำถามทุกข้อที่ผุดพรายขึ้นในใจ

- ๑ -

การที่ได้รับเชิญให้มาแสดงปาฐกถา ณ ท้องพระโรง วังท่าพระเช่นนี้ ย่อมถือได้ว่าเป็นเกียรติยศ ข้าพเจ้าขอยกเกียรติยศดังกล่าวแด่นายศรีศักดิ์ วัลลิโภดม ผู้เป็นต้นตอที่มาแห่งปาฐกถาครั้งนี้ แต่คิดๆ ไปก็แปลก  ที่สถาบันหลักของไทยไม่สามารถในการยกย่องคนดีที่มีความสามารถได้เสียแล้ว ดังจะเห็นได้ว่าเกียรติยศเกียรติศักดิ์ที่มอบๆ ให้กันนั้น มักไปตกอยู่กับคนที่มีชาติวุฒิ หรือคนกึ่งดิบกึ่งดีที่มีเงินหรือมีอำนาจแทบทั้งนั้น  ไม่ว่าจะดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ หรือเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูง ที่นอกจากจะซื้อหากันได้ด้วยเงินแล้ว ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นอัปลักษณ์เสียแหละมาก รวมถึงการยกย่องศิลปินแห่งชาติและกวีซีไรท์ กรรมการที่ตัดสินรางวัลพวกนี้ ก็ผูกขาดอยู่ในแวดวงของคนที่ขาดความเป็นเลิศแทบทั้งนั้น แม้ผู้ที่ได้รับการยกย่องดังกล่าว นานๆ จะมีคนที่มีความเป็นเลิศหลุดเข้าไปได้สักคน ฉะนั้นการที่ต่างชาติยกย่องคนของเรา เราจึงพลอยเห่อกันไปตามๆ  โดยเราไม่เคยคิดกันอย่างจังๆ เอาเลย ว่าเราจะปรับการยกย่องคนของเราเอง ให้เห็นคุณค่าแห่งความเป็นเลิศของคนๆ นั้น ได้อย่างไร แต่พูดไปแล้ว ก็คงต้องยอมรับว่า เรายกย่องคนดีไม่ได้ เพราะเราทำลายคนดีมาแต่ต้นรัชกาลนี้แล้ว ดังกรณีของนายปรีดี พนมยงค์ และคนที่ถูกประหารทั้งสามคนไปในกรณีสวรรคตเป็นตัวอย่าง มิใยต้องเอ่ยถึงคนที่อุทิศตนเพื่อราษฎรสยามอื่นๆ อีกมิใช่น้อย เช่นนายเตียง ศิริขัณฑ์ นายจำกัด พลางกูร นายจิตร ภูมิศักดิ์ และหยีสุหรง เป็นต้น เมื่อยกย่องคนดีไม่ได้ ก็ต้องยกย่องคนกึ่งดิบกึ่งดีหรือคนปลอม หาไม่ก็คนที่มอมเมาราษฎร ดังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เตรียมเสนอให้รัฐบาลยกย่อง ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช ให้เป็นบุคคลดีเด่นในระดับนานาชาติโดยผ่าน UNESCO เอาเลยด้วยซ้ำ

อาตมาคิดว่าเป็นนิมิตดี ที่ได้จะมีการพยายามโยงแนวคิดเรื่องการแก้ไขความขัดแย้งซึ่งเป็นศาสตร์ที่มีการพัฒนามากในตะวันตก ให้มาเชื่อมกับแนวคิดหรือภูมิธรรมดั้งเดิม คือแนวคิดทางพุทธศาสนาซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมไทย เพราะฉะนั้นอาตมาคิดว่าสิ่งที่จะพูดต่อไป คงมีส่วนช่วยเสริมให้เกิดความผสมผสาน หรือการกลมกลืนให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน  เพื่อให้วิธีนี้หยั่งรากลึกในสังคมไทย มิใช่เป็นเพียงแค่ของแปลกปลอม

"ดั่งในใจความบอกในกวี ว่าตราบใดที่มีรักย่อมมีหวัง"

โดย สรยุทธ รัตนพจนารถ เครือข่ายจิตตปัญญาศึกษา http://contemplative-knowledge.blogspot.com

คอลัมน์ ณ พรมแดนแห่งความรู้ หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันที่ 30 ธันวาคม 2550

นานมาแล้ว มีป่าหนาทึบล้อมรอบหมู่บ้าน แม้แต่แสงแดดยังไม่สามารถทะลุผ่านต้นไม้ไปได้ มีสัตว์มากมายอาศัยอยู่ในป่า และในจำนวนนั้นมีหมาในคู่หนึ่งอาศัยอยู่ด้วย มันอาศัยกินเหยื่อที่สัตว์อื่น ๆ กินเหลือไว้ และนั่นเป็นเหตุให้หมาในมีชื่อเสียงว่าเป็นสัตว์ชั้นต่ำ ถึงอย่างไรก็ตาม.....

ผมเล่าเรื่องยุวชนสยามในช่วงสามปีกว่าที่ผมเกี่ยวข้องด้วยตั้งแต่ต้นจนผมออกจากขบวนการฝ่ายซ้ายซึ่งถือได้ว่าออกห่างจากกลุ่มยุวชนสยามไปด้วย เพราะมาถึงตอนนั้นยุวชนสยามก็น่าจะกลายเป็นกลุ่มใต้ดินในสังกัดของพ.ค.ท. ไปแล้วโดยปริยาย แม้สมาชิกทั้งหมดจะไม่ได้เป็นสมาชิกของสันนิบาตเยาวชนรักชาติแห่งประเทศไทยหรือที่เรียกกันว่า ส.ย.ท.  แต่ในปีที่สามกว่าของการจัดตั้งกลุ่ม คนที่เป็นผู้นำรุ่นหลังคงอยู่ในจัดตั้งหมดแล้ว ผมเชื่อว่าคนรุ่นต่อจากผมคงได้เล่าไว้ให้เรื่องต่อกันจนจบฉากหนึ่งของความฝันอันสดสวยของคนหนุ่มสาวกลุ่มหนึ่งในยุคแห่งการแสวงหาอุดมคติช่วงนั้น

เห็นชื่อเรื่องนี้แล้ว คนรุ่นใหม่หลายคนอาจจะทำสีหน้างงงวย นึกในใจว่า หลวงพ่อประจักษ์คือใครหรือ

แต่หากย้อนไปเมื่อเกือบยี่สิบปีก่อน ชื่อของหลวงพ่อประจักษ์ดังเป็นข่าวพาดหัวตามหน้าหนังสือพิมพ์ไม่เว้นแต่ละวัน ในฐานะพระตัวแสบสำหรับราชการ และนายทุนที่ต้องการทำลายป่า ขณะที่ในสายตาของชาวบ้านแล้ว คือพระนักอนุรักษ์ผู้ไม่ยอมก้มหัวให้กับการทำลายป่าดงใหญ่อย่างเด็ดเดี่ยว จนต่อมาความอุดมสมบูรณ์ของป่าดงใหญ่ ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของมรดกโลกทางธรรมชาติ ร่วมกับอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ และอุทยานแห่งชาติทับลาน

แต่รางวัลที่ท่านได้รับคือ การถูกคุกคาม ตามล่าเอาชีวิต จนต้องหนีออกจากพื้นที่ ถูกบีบให้สึก ถูกทำลายชื่อเสียงต่างๆ นานา จนชื่อของท่านเงียบหายจากไปเป็นเวลานาน

ร่วมทำบุญเพื่อช่วยเหลือคนชราธิเบตพลัดถิ่นในอินเดีย ที่อาศัยอยู่ในบ้านพักคนชรา อายุตั้งแต่ ๗๐ ปีขึ้นไปได้มีโอกาสเข้าฟังธรรมจากองค์ทะไลลามะและแสวงบุญ ณ เมืองพุทธคยาในบั้นปลายของชีวิต รายละเอียดเพิ่มเติม

ปาจารยสาร

ปีที่ 32 ฉบับที่ 6 กรกฎาคม-สิงหาคม 2551
|| สมัครสมาชิก || บอร์ดชาวปาจารยสาร || 

การศึกษาทางเลือก การเดินทางเพื่อกลับไปจุดเดิม?
- การศึกษาเพื่อการครอบงำ
- บทเรียนแห่งการปฏิรูปการศึกษา
- สู่การศึกษาทางเลือก
- ทางเลือกของทางเลือก
- แพทย์แผนทิเบตศาสตร์แห่งอดีต เพื่อรักษาปัจจุบัน
- ศานตินิเกตัน สถาบันชีวิต
- เวียตนามในความทรงจำนักปั่น