SemSikkha.org - หนังสือสนทนา : คำประกาศของความง่วง

+ + + + + ยินดีต้อนรับสู่ www.semsikkha.org + + + + + + + + + + ยินดีต้อนรับสู่ www.semsikkha.org + + + + +

ปฏิทินกิจกรรม

พฤศจิกายน 2008

อ	จ	อ	พ	พ	ศ	ส
						1
2	3	4	5	6	7	8
9	10	11	12	13	14	15
16	17	18	19	20	21	22
23	24	25	26	27	28	29
30

เครือข่ายของเรา

สนใจแลกลิงค์

<a href="http://www.semsikkha.org/review" target="_blank"><img src="http://www.semsikkha.org/images/logoO/SemReviewSmallBan.gif" alt="SemReview"border="0" /><br /><br /></a>

หนังสือสนทนา : คำประกาศของความง่วง

เขียนโดย ทวี คุ้มเมือง

ความผิดบาปเป็นสิ่งซึ่งสาธุชนผู้ใฝ่ดีทั้งหลายพึงละเว้น นี่คือบทพร่ำสอนที่ได้ยินกันจนเอียนหู แม้หลายครั้งบัญญัติเหล่านี้มักมีความหมายเพียงแค่ตัวอักษรบรรจุอยู่ในคัมภีร์ ก่อนหล่นร่วงเกลื่อนกลาดผ่านคำเทศนาสารพัดรูปแบบ จนสุดท้ายกลายเป็นสิ่งซึ่งถูกหลงลืมเลือนหายไประหว่างวงโคจรของโลกสันนิวาส แต่วันนี้ "บาป" ได้ปรับปรุงภาพลักษณ์ร่วมสมัย กลายเป็นกิจกรรมแนวนิวเอจสำหรับชนชั้นกลาง เหมือนอย่างการเล่นโยคะ พิธีชงชา หรือธรรมชาติบำบัดไปเสียแล้ว การสนุกกับบาปคือรูปแบบชีวิตอย่างใหม่ล่าสุดที่พวกชอบเสพ "วัตถุนิยมทางจิตวิญญาณ" ทั้งหลาย ไม่ควรพลาดโอกาสลิ้มลองรสชาติของความเป็นคนอย่างเข้มข้นดูสักครั้งหนึ่ง

ถึงแม้รายการของบาปในแต่ละศาสนาอาจจะมีแตกต่างกันไปบ้าง หากเป้าประสงค์ใหญ่ของสิ่งอันมิพึงล่วงละเมิดล้วนถูกตราขึ้นเพื่อปกป้องมนุษย์จากแรงปรารถนาโง่เขลาภายในตนเอง บรรดาข้อพึงระวังจึงมีพื้นฐานอยู่บนแนวคิดเชิงจิตวิทยาที่เน้นการปราบปรามยับยั้งพฤติกรรมชั่วร้าย โดยสร้างลักษณะคู่ตรงข้ามให้เห็นเด่นชัด เช่น ดี/ชั่ว นรก/สวรรค์ โลกิยะ/โลกุตระ เพื่อตักเตือนลงโทษอย่างเป็นช่วงชั้น โดยขึ้นอยู่กับวิธีเลือกไล่เรียงตัวบาป/บุญตามแต่ผู้ชี้วัดจะถือสิทธิ์พิจารณาเห็นสมควร

สำหรับจุดเริ่มของบาปต้นเจ็ดประการในคริสต์ศาสนานั้นไม่ได้มีที่มาจากพระคัมภีร์ไบเบิลโดยตรง หากเป็นการรวบรวมรายชื่อโทษภัยต่าง ๆ ซึ่งเป็นบ่อเกิดสันดานเลวทรามแปดประการของคริสต์ชนเอาไว้โดยนักเทววิทยาอีวากรีอุสแห่งปอนตุสเมื่อศตวรรษที่ ๔ ก่อนถูกสันตะปาปาเกรโกรีคัดสรรอีกครั้งให้เหลือเพียงเจ็ดประการตอนช่วงศตวรรษที่ ๖ ต่อมาจึงมีการสร้างหนทางรอดจากบาปร้ายด้วยคุณธรรมแห่งสวรรค์ที่มีอยู่เจ็ดประการเช่นเดียวกัน

บาปต้นเจ็ดประการถูกจัดลำดับปรับเปลี่ยนหลายครั้งเพื่อให้สอดคล้องตามหลักคำสอนคริสเตียน ขึ้นอยู่กับวิจารณญาณว่าท่านนักบุญจะคิดบัญชีบาปด้วยการให้น้ำหนักมากน้อยเพียงใด กล่าวเฉพาะในยุคบาปแปดประการ "ความเศร้า" ซึ่งเคยถูกจัดรวมเป็นหนึ่งในนั้น ได้ถูกนักบุญโธมัส อไควนัสตั้งข้อสังเกตว่ามันเป็นสิ่งคลุมเครือทางจิตวิญญาณจนเกินกว่าจะเป็นบาป กระทั่งศาสนจักรยุคหลังต้องทดแทนด้วย "ความเกียจคร้าน" หรือตามศัพท์กรีก Acedia แปลได้ว่า ความไม่ใส่ใจ, เฉยเมย ส่วนในภาษาอังกฤษใช้คำว่า Sloth อันอุปมาหมายถึงเจ้าสัตว์รูปร่างคล้ายหมีกินแต่ใบไม้มีอาการเคลื่อนไหวเชื่องช้า สุดท้ายแล้วรายการบาปต้นทั้งเจ็ดจึงประกอบไปด้วยความจองหอง โลภ ใคร่ อิจฉา ตะกละ โกรธ และเกียจคร้าน ซึ่งยังคงลงตัวอยู่เพียงเท่านี้ตราบปัจจุบัน

ด้วยความเก่าแก่กว่าสหัสวรรษของบาปต้นเจ็ดประการ มันจึงถูกถ่ายทอดส่งต่อการรับรู้สู่สามัญชนอย่างต่อเนื่องผ่านนิทานพื้นบ้าน ภาพจิตรกรรม ตลอดทั้งงานวรรณคดีนับตั้งแต่ยุคกลาง ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา มาจนถึงศตวรรษที่ ๒๑ ภายใต้โครงการสืบเสาะต้นตอ ตรวจดูวิวัฒนาการ และทำความรู้จักกับบาปเหล่านี้ให้มากกว่าแค่คำสั่งศักดิ์สิทธิ์บนหิ้งบูชา โดยอาศัยเหล่านักเขียนหญิงชายผู้มีฝีมือแบ่งหัวข้อไปคิดวิเคราะห์ออกมากันคนละชิ้น เพื่อช่วยให้ผู้อ่านรุ่นใหม่สามารถเข้าใจบาปต้นอย่างชัดเจนขึ้น ทั้งในแง่ประวัติศาสตร์ สังคมวิทยา จิตวิเคราะห์ จรดวรรณกรรมวิจารณ์ เพราะแทบทุกอณูของอารยธรรมตะวันตกล้วนถูกบาปต้นซึมแทรกเอาไว้อย่างลึกซึ้งมานมนานปี

เวนดี วาสเซอร์สไตน์ ผู้เขียน เกียจคร้าน

เกียจคร้าน เป็นหนึ่งผลงานที่โดดเด่นในกลุ่มหนังสือชุด สนุกกับบาป ทั้งจากแง่มุมนำเสนอแบบยั่วล้อต่อความขรึมขลังของบาปต้น เสียดสีวิถีชีวิตอเมริกันชนที่หมกมุ่นแต่ความสำเร็จ โดยใช้กลวิธีเขียนเลียนแบบหนังสือฮาวทูอย่างถึงแก่น สิ่งเหล่านี้ถูกนักเขียนบทละครเวนดี วาสเซอร์สไตน์อำพรางเอาไว้ภายใต้ลีลาประพันธ์แนวขบให้ขัน เพื่อส่องสะท้อนถึงทัศนคติต่อสังคมบริโภคนิยมที่สามารถเปลี่ยนทุกอย่างให้เป็นสินค้า แม้กระทั่งตัวบาปบุญคุณโทษ

วาสเซอร์สไตน์หยิบยกเอารูปแบบกึ่งสำเร็จรูปจากคู่มือพัฒนาตนเองมาดัดแปลงรองรับวิธีคิดเพื่อสร้างความเกียจคร้านอย่างแนบเนียน เริ่มจากทำลายความน่าเชื่อถือของคู่ตรงข้ามนั่นคือ ความกระตือรือร้น โดยเชิญชวนให้ลองจินตนาการถึงเครื่องปาล์มไพล็อตที่แน่นเอียดไปด้วยกิจกรรมมากมายแต่เช้าตรู่จรดดึกดื่น ทั้งเรื่องดูแลครอบครัว ธุรกิจทำมาหากิน แบ่งเวลาใฝ่หาความรู้เพิ่มเติม ชั่วโมงบริหารร่างกาย ฯลฯ เปรียบเทียบกับบรรยากาศผ่อนคลายบนเปลทั้งวัน อาการเคลื่อนไหวอย่างมากก็แค่หยิบของกิน เปิดหน้านิตยสาร กดปุ่มรีโมท หมุนตัวสลับซ้ายขวา ฯลฯ แล้วข้อแตกต่างระหว่างทุกข์/สุขจึงเริ่มคลี่คลายเพื่อใช้เปรียบเทียบตัดสินใจกันเอาเอง

แน่นอนว่าใครหลายคนอาจโยน เกียจคร้าน ทิ้งลงอย่างขยะแขยง เหตุเพราะมันเป็นหนทางนำไปสู่ความเสื่อมจากเส้นทางอนาคตอันรุ่งโรจน์ ชีวิตที่ปราศจากแรงกระตุ้นไขว่คว้านั้นช่างจืดชืดไร้สีสัน แต่ทัศนะเช่นนี้ต้องพลิกคว่ำอับปางด้วยการแฉโพยสิบกรณีศึกษาจากประชาชนตาดำ ๆ ผู้ตกอยู่ภายใต้กระบวนทัศน์ความก้าวหน้า มนุษย์น่าสงสารเหล่านี้ถูกวาสเซอร์สไตน์หยิกกัดถึงอุปนิสัยขยันขันแข็งอย่างมหาศาล แม้ผลลัพธ์ยามบั้นปลายต้องแปรเป็นโศกนาฏกรรม ชีวิตอาจรอดพ้นกำปั้นโชคร้ายกระหน่ำใส่ ถ้าหากพวกเขาไม่ลงมือทำอะไรเลย !

เพราะถ้ามองจากมุมของความเกียจคร้านแล้ว มนุษย์มักตกเป็นเหยื่อคำโฆษณาชวนเชื่อประเภทหนักเบาเอาสู้ ขณะเดียวกัน ภาวะง่วงงุนเฉื่อยช้าย่อมเหมาะเป็นอาวุธสำคัญเบื้องต้นเพื่อใช้ต่อสู้กับอำนาจเบ็ดเสร็จทุกรูปแบบ ตั้งแต่โองการประกาศจากฝ่ายศาสนจักรอันมั่งคั่งร่ำรวย ค่านิยมแบบเพียวริตันที่เน้นอุทิศตนทำงานหนัก การปฏิวัติอุตสาหกรรมซึ่งทำลายสิ่งแวดล้อม ระบบทุนนิยมก็ย่อมไม่สามารถครอบงำโลกได้เลย หากลูกจ้างสำแดงความเกียจคร้านออกมาเป็นขบวนการประท้วงนัดหยุดงาน ด้วยจุดยืนในฐานะเครื่องมือต้านเผด็จการอย่างถอนรากถอนโคน คำประกาศของความง่วงงุนย่อมงึมงัมผ่านลำคออย่างกลัวเปล่าเปลืองเรี่ยวแรงว่า "เหล่าคนเกียจคร้านทั้งหลาย จงรวมพลังกัน" โอ้ไม่ได้สินะ เพราะการใช้กำลังเป็นข้อห้ามเด็ดขาดของชาวเกียจคร้านนี่นา

เกียจคร้าน เวนดี วาสเซอร์สไตน์ เขียน ไอดา อรุณวงศ์ แปล โครงการจัดพิมพ์คบไฟ, กรกฏาคม ๒๕๕๐

หลักการพื้นฐานเพื่อไปสู่อุดมคติของชาวเกียจคร้านอย่างถาวร ถูกดัดแปลงจากคำว่า S.L.O.T.H. มาเป็นยุทธวิธีขั้นแรกสำหรับผู้เริ่มต้นคือ นั่ง อย่าลุกยืน, ไม่ต้องฝืน ปล่อยตัวตามสบาย, อะไรมาก็อ้าปากรับไว้, อย่าได้ลงแรงทำอะไรอีกต่อไป, ความสุขเกิดขึ้นด้วยตัวเรา วาสเซอร์สไตน์เสนอให้ใช้คำขวัญห้าประการนี้แทนบทสวดประจำใจ พร้อมมอบขั้นตอนปฏิบัติที่หนักแน่นเชิงข้อมูล ช่วยเฟ้นหาอุปกรณ์ใช้หนุนส่งความเกียจคร้านให้เจริญงอกงาม ทั้งอาหารเช้าชนิดเน้นน้ำตาล น้ำยาทาเล็บร้อยสี เก้าอี้ผ้าใบ แม้แต่การมีเซ็กส์แบบอยู่เฉย ๆ ซึ่งผู้สนใจสามารถติดต่อขอรับความช่วยเหลือจากอาสาสมัครผ่านเว็บไซต์www.sloth.com

ความรักเป็นอุปสรรคตัวเอ้ของชาวเกียจคร้าน เพราะหลุมพรางเร้นลับนี้มักดูดกลืนภาวะง่วงงุนให้จืดจางหายไป อารมณ์กระปรี้กระเปร่าสดใสร่าเริงย่อมชักนำให้ต้องขยับเขยื้อนร่างกายมากเกินจำเป็น ความห่วงใยสุขภาพจนต้องหมั่นทนุถนอมทรวดทรงองค์เอวก็สร้างอันตรายใหญ่หลวง หากตราบใดชาวเกียจคร้านยังมัวครุ่นคำนึงถึงเรือนร่างสมบูรณ์แบบก็ย่อมต้องลุกขึ้นรีดเหงื่อไคลไขมันออกทางผิวหนัง แต่เคล็ดลับสำหรับแก้ไขกรณีฉุกเฉินเมื่อเริ่มเกิดอาการขยันผิดปกติ ควรรีบเปลี่ยนความสนใจไปจดจ่อข่าวสารบ้านเมือง เช่น ช่วงจัดตั้งรัฐบาลใหม่ ปัญหาตะวันออกกลาง ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ฯลฯ สถานการณ์ปั่นป่วนยุ่งยากจะทำให้เริ่มรู้สึกเบื่อหน่ายไร้ทางออก นี่คือวิธีหักดิบเพื่อช่วยให้ย้อนกลับไปดื่มด่ำกับท่วงทำนองเฉื่อยช้าอีกครั้ง

ว่าแล้วก็เริ่มภาวะง่วงงุนเสียแต่วันนี้ ก่อนก้าวสู่การเป็นอภิมนุษย์เกียจคร้านกันเถิดสหายที่รักทั้งหลาย

(พิมพ์ครั้งแรกใน นิตยสารสานแสงอรุณ)

ความคิดเห็น

เฉพาะสมาชิกเท่านั้นที่แสดงความคิดเห็นได้
กรุณาเข้าสู่ระบบหรือสมัครสมาชิก

หนังสือแนะนำ

สินค้าน่าสนับสนุน

ช่วยคนชราธิเบตพลัดถิ่น

ภาพความหมาย

ปักหมุดประกาศ

สารเพื่อนเสม ข่าวสารองค์กรเครือข่าย มูลนิธิเสฐียรโกเศศ - นาคะประทีป จดหมายข่าวราย 2 เดือน ปีที่ 4 ฉบับที่ 32 พฤศจิกายน-ธันวาคม 2551
+ จุดเปลี่ยน / กฤตยา ศรีสรรพกิจ
+ ช่วงเปลี่ยนผ่านของชีวิต / วารุณี ไม้ตราวัฒนา
+ ในอ้อมกอดของขุนเขาและเหล่ากระบวนกร / พูลศรี ไชยประสิทธิ์
+ วัยเด็ก ..ต้นไม้แห่งความทรงจำ : นาทีชีวิต ตอน 2
+ Tokyo Tower : แม่ครับ...ผมรักแม่/ จากบทภาพยนตร์
+ สุนทรียสนทนา / วิทยากร โสวัตร
อ่านสารเพื่อนเสม

ร่วมทำบุญเพื่อช่วยเหลือคนชราธิเบตพลัดถิ่นในอินเดีย ที่อาศัยอยู่ในบ้านพักคนชรา อายุตั้งแต่ ๗๐ ปีขึ้นไปได้มีโอกาสเข้าฟังธรรมจากองค์ทะไลลามะและแสวงบุญ ณ เมืองพุทธคยาในบั้นปลายของชีวิต รายละเอียดเพิ่มเติม

ปาจารยสาร ฉบับ "การศึกษาทางเลือก การเดินทางเพื่อกลับไปจุดเดิม?
|| สมัครสมาชิก || บอร์ดชาวปาจารยสาร ||
ปีที่ 32 ฉบับที่ 6 กรกฎาคม-สิงหาคม 2551
- การศึกษาเพื่อการครอบงำ
- บทเรียนแห่งการปฏิรูปการศึกษา
- สู่การศึกษาทางเลือก
- ทางเลือกของทางเลือก
- แพทย์แผนทิเบตศาสตร์แห่งอดีต เพื่อรักษาปัจจุบัน
- ศานตินิเกตัน สถาบันชีวิต
- เวียตนามในความทรงจำนักปั่น

อยากอ่านติดต่อไปที่ โทรศัพท์ 02- 8603527 หรืออีเมล์

สถิติ
ผู้เยี่ยมชม: 3160284

หน้าแรก

Email 4 Staff